Manet - cha đẻ của nghệ thuật hiện đại 00:34 29-12-2008

Con đường hội họa thì rất dài, những chủ nghĩa và các trường phái mỹ thuật thì trải rộng và nhiều vô kể. Nên mong muốn đựơc viết về hội họa chỉ là tạm khơi lên một góc nhỏ nào đó trong cả con đường dài mà thôi.
Tôi có thể tạm khái quát cơ bản về những điều tôi muốn viết là chủ nghĩa phục hưng, trường phái ấn tượng và nghệ thuật hiện đại.
Chủ nghĩa phục hưng là một bộ sử đồ sộ, là một câu truyện dài, rất dài mà có lẽ tôi cũng chỉ có thể viết được những gì khái quát, tổng quan nhất về nó, để những người bạn tôi, những người quan tâm muốn hiểu về hội họa biết một cách tổng quan cơ bản. Nhưng quả là nó rất dài, mà tôi thì lại đang có cảm hứng để viết về hội họa tiền ấn tượng và ấn tượng. Tất nhiên khi đang có cảm hứng thì không nên làm một cái khác chưa có cảm hứng mà rất là dài được, vì như thế thì đến lúc muốn viết về điều này nó lại không còn cảm hứng gì nữa. Và tất nhiên với hội họa, không có cảm hứng thì khó mà viết ra gì đựơc.
Có lẽ bắt đầu cho những bài về trường phái ấn tượng sẽ là về 1 họa sỹ tài danh. Edouard Manet (1832-1883). Có 3 M trong hội họa hết sức nổi tiếng là Manet (nói ở bài này), Monet – cha đẻ của trường phái ấn tượng (nói ở bài sau) và Matisse – cùng với Picasso trở thành 2 người khổng lồ của mỹ thuật thế kỷ XX.


At the Races
Trước khi được liệt vào phạm vi ảnh hưởng của chủ nghĩa ấn tượng, thật ra Manet là họa sĩ hiện thực hơn là ấn tượng. Manet có thời gian đi du lịch nhiều nơi, chính trong thời gian du hành vòng quanh châu Âu này, ông đã có nhiều trải nghiệm và cảm nhận để sau này in lại dấu ấn trong những tác phẩm của mình. Để sau đó những cuộc vận động từ những tác phẩm của ông có ảnh hưởng tới những họa sỹ trẻ mà sau đó sẽ đựơc gọi là “họa sỹ ấn tượng”


Gril in the garden at Bellevue
À nhân đây cũng kể 1 chuyện là hồi giữa năm 2008 vừa rồi các báo mạng có đưa tin về bức tranh Benefits Supervisor Sleeping đựơc bán với giá cao nhất từ trước đến nay khi mà tác giả vẫn còn sống (33,6 triệu $). Bức tranh vẽ một người đàn bà béo ú, béo một cách xấu xí nằm trên 1 chiếc sô-pha.


Benefits Supervisor Sleeping của Lucian Freud
Có 1 người đã hỏi tôi là có thấy bức tranh đó đẹp không? Tôi trả lời là có và họ rất ngạc nhiên. Họ hỏi tôi thấy đẹp ở chỗ nào khi cái nhân vật trong tranh xấu xí đến thế? Tôi cũng khó để phân tích, tôi có nói qua một chút về bức tranh đó và họ cho rằng tôi đang bịa ra điều để có thể bao biện cho nhận định là “đẹp” của tôi.
Thì đây sẽ là phân tích những bức tranh của Manet – một phần để ta thấy nó đẹp vì sao. Nhưng nói thật nghệ thuật là nghệ thuật và cái cảm nhận của mỗi người là sự đánh giá riêng quả là khó đồng nhất được. Nên tôi cảm thấy sung sướng và hạnh phúc khi tôi cảm nhận thấy cái đẹp và cảm thấy cái đẹp toát ra từ những bức tranh tôi xem.


Boating
Manet là người có học vấn cao, xuất thân từ giới tư sản thượng lưu, vậy mà ông lại vẽ với sự giản dị đáng kinh ngạc. Bức tranh nổi tiếng nhất của ông, và cũng là tác phẩm rất nổi tiếng trong nền hội họa thế giới – Bữa ăn trưa trên cỏ đã tạo lên 1 cơn sóng phẫn nộ mãnh liệt trong công chúng thời đó. Bức tranh này đã cho thấy Manet đã hoàn toàn làm chủ kỹ thuật với nhóm nhân vật trung tâm lấy cảm hứng từ 1 bức hình khắc, bản thân bức tranh này được thực hiện theo 1 bức tranh của Raphael (một trong 3 tiền nhân – người khổng lồ tạo lập chủ nghĩ phục hưng). Tuy nhiên cái làm cho giới phê bình và công chúng công phẫn là tính “thời sự” của bức tranh: thân thể người đàn bà thì lúc nào cũng thế nhưng gương mặt của nàng thì không thể chối cãi được là người đương đại. Người ta tự hỏi nếu những người đàn ông cũng không mặc quần áo thì sự công phẫn có giảm đi không? Manet đã thể hiện cảnh tượng giống thật kinh khủng.


Bữa ăn trưa trên cỏ
Kỳ lạ chính là sức mạnh tin tưởng lại làm cho bức tranh này không thành công, nhất là với một quan niệm rất đặc biệt về phối cảnh. Người đàn bà tắm suối không nằm trong khuôn khổ mà cũng không ở ngoài phối cảnh. Kích thước của nàng không cân xứng với những người kia